waarom the floris?

waartoe wij op aarde zijn...

misschien niet zo sexy, maar o zo...

Zogenoemde systemische problemen zijn misschien niet sexy, maar dat maakt ze niet minder urgent. Dat geldt zeker voor ons belastingsysteem en het debat daaromheen, dat de laatste jaren volledig uit de rails is gelopen. De recente discussies rondom de dividendbelasting vormen daarvan het voorlopig trieste dieptepunt. We zouden dit 'debat' kunnen afdoen als een incident, maar daarin is pijnlijk aan de oppervlakte gekomen dat het vertrouwen van burgers in een rechtvaardige overheid flink is afgenomen. De idee dat de Belastingdienst met twee maten meet, is gemeengoed geworden. En niet alleen onder populisten trouwens. In toenemende mate wordt niet alleen in het publieke domein, maar ook in de politiek en de ambtenarij, de fiscaliteit gezien vanuit wantrouwen en met een sterk afnemend respect voor belastingplichtigen. Dat bedreigt het fiscale systeem, dat gebaseerd dient te zijn op wederzijds respect en een fundamentele integriteit van de overheid enerzijds en de belastingplichtigen anderzijds. 

het debat over 'just taxation' is ontspoord

De afname van vertrouwen in zo’n fundamenteel maatschappelijk arrangement is zorgwekkend, want onze democratische samenleving bestaat bij de gratie van een als fair beoordeelde belastingheffing. Bij ‘just taxation’ is er immers dat basisvertrouwen tussen de belastingheffende overheid en de belastingbetalende burgers. Onder druk van globalisering, toenemende ongelijkheid en internationale complexiteit, is het debat over een just taxation, zoals gezegd, volkomen ontspoord. Die ontsporing kenmerkt zich behalve door een hoog Geen Stijl-gehalte, ook door een gebrek aan basale kennis over fiscaliteiten. Boze burgers, maar ook politici slingeren hun soundbites via (social) media de wereld in. De publieksmedia registreren zonder deskundige duiding vooral de onderbuikgevoelens en leveren zo geen bijdragen aan een dialoog of debat, maar voeden door gebrek aan deskundigheid juist de neerwaartse spiraal van verharde tegenstellingen. 

we missen inhoudelijke interactie

Intussen lijken alle belanghebbenden op de spreekwoordelijke kikker in opwarmend water, dat zonder tegenactie onverstoorbaar naar een gevaarlijke temperatuur stijgt. Hoe zou de ondermijning van onze rechtsstaat gestuit kunnen worden? Om op een duurzame wijze invulling te geven aan het belastingdomein in deze tijd, zal een nieuwe dialoog gevoerd moeten worden met vertegenwoordigers van de belastingplichtigen. De legitimiteit van de wetgever en -uitvoerder in fiscale kwesties - dus het gegeven recht om over burgers te beslissen - verlangt een inhoudelijke uitwisseling van visies en belangen, zonder emotionele of louter op macht gebaseerde standpunten.

We missen in ons land echter een medium, dat niet wordt geleid door journalisten of politici die er belang bij hebben om tegenstellingen uit te vergroten en zodoende enorme misverstanden creëren bij het grote publiek. We missen een medium, dat wordt gevoed door deskundige professionals die vanuit hun ervaringen een nuttig debat kunnen voeren over de wenselijke normen in het fiscale domein. We missen bovendien een medium, waar deskundige professionals namens belastingplichtigen een scherp debat kunnen voeren over de fiscaliteit op een wijze die toegankelijk is voor het grote publiek. Aan zo'n medium is dringend behoefte.

het debat moet van onderbuik naar hersenpan

En zo’n medium gaat er nu komen. Het is een authentiek burgerinitiatief - door de Belastingdienst erkend als Algemeen Nut Beogende Instelling (ANBI) - in de vorm van een webportal voor een deskundig en kritisch fiscaal debat en het heet: The Floris. The Floris heeft als doel de democratische rechtsorde te bevorderen door hieraan zelf een wezenlijke bijdrage te leveren, namelijk door de kwaliteit van het debat over fiscaliteit te vergroten, het bewustzijn over de nuances van het debat te verhogen en zodoende een democratische factor te zijn.