De uitspraak
In een motie van 9 november vragen Tweede Kamerleden Pieter Grinwis en Corrie van Brenk de regering te onderzoeken wat een ‘reële veronderstelde bezitsduur’ is.
Bron: Motie Grinwis en Van Brenk, Kamerstuk 37053, nr. 11, ingediend op 9 november 2026.
Ik heb de woorden een paar keer gelezen. Reëel. Verondersteld. Bezitsduur. Afzonderlijk zijn het keurige Nederlandse woorden. Samen vormen ze een klein filosofisch ongelukje.
De vertaalmachine
Reëel betekent werkelijk. Verondersteld betekent dat we iets aannemen zonder het zeker te weten. Een reële veronderstelling is dus zoiets als een werkelijk vermoeden. Een feit waarvan we nog moeten vaststellen of het een feit is.
Het gaat hier om beleggers. Bij een vermogenswinstbelasting wordt de waardestijging van bijvoorbeeld aandelen in beginsel belast wanneer die winst bij verkoop wordt gerealiseerd. Dat kan beleggers ertoe verleiden hun aandelen langer vast te houden. In fiscaal jargon heet dat het lock-ineffect. Zelfs de Engelse taal wordt erbij gehaald om te voorkomen dat iemand zich al te snel thuis voelt.
Voor de begrotingsraming wordt aangenomen dat beleggers hun effecten daardoor gemiddeld niet drie, maar vierenhalf jaar aanhouden. Een half mensenleven in de wereld van de daghandel, maar kennelijk een bruikbare veronderstelling voor de schatkist.
Wat blijft buiten beeld?
Nu komt het aardige. Grinwis en Van Brenk vragen niet om nóg een veronderstelling. Ze willen weten of de bestaande aanname wel realistisch is. Ook voor vermogende beleggers, die zich mogelijk anders gedragen dan de gemiddelde effectenbezitter.
Dat is een verstandige vraag, verpakt in een formulering die haar eigen antwoord lijkt tegen te spreken.
Misschien is dat wel het bijzondere van fiscale taal. De werkelijkheid is weerbarstig, de toekomst onbekend, maar zodra we er een bijvoeglijk naamwoord voor zetten, krijgt de onzekerheid een sjiek pak aangemeten.
The Floris-vraag
Als we eerst moeten onderzoeken of een veronderstelling reëel is, waarom noemen we haar dan niet gewoon een veronderstelling?
Edwin Venema | Taalcoach Stichting The Floris
Stuur je reacties en tips aan: info@thefloris.nl o.v.v. ‘BS Monitor’