Bewuste wetsovertreding en de Uber-uitspraak

The Floris – belastingbriefing week 5
Een week waarin de rechter en de wetgever de kaarten opnieuw schudden. Van een overheid die bewust regels overtrad tot duidelijkheid voor duizenden taxichauffeurs: de verhoudingen staan op scherp.

The Floris Belastingbriefing - Week 5

Deze week in het kort

  • Dienst Toeslagen overtrad bewust de wet met ‘interne werkafspraak’
  • Uber-chauffeurs zijn ondernemers, geen werknemers (Hof Amsterdam)
  • Kamer bezorgd over Amerikaanse overname van beheerder DigiD
  • Fiscus moet te hoge rente vennootschapsbelasting terugbetalen
  • Bedrijven gaan meer waterschapsbelasting betalen, huishoudens worden ontzien

De overheid die haar eigen wetten negeert

Het klinkt bijna als een script voor een politieke thriller, maar het is de realiteit in Den Haag. Ambtenaren van de Dienst Toeslagen hebben jarenlang bewust de wet overtreden. Uit interne documenten blijkt dat er een ‘interne werkafspraak’ lag om gedupeerde ouders niet te vertellen waarom ze als fraudeur werden bestempeld. Dit memo dateert uit 2025, vier jaar na de val van het kabinet over deze affaire. De dienst wist dat dit juridisch niet houdbaar was, maar deed het toch.

Tegelijkertijd kwam staatssecretaris Heijnen deze week met nieuws over de omstreden ‘RAM-spreadsheets’, waarmee de fiscus risicoanalyses maakt op basis van onder meer nationaliteit. De conclusie van het onderzoek: het is ‘onaannemelijk’ dat dit tot discriminatie heeft geleid, al ontbrak een goede onderbouwing. Er komt dan ook geen hersteloperatie.

Impact in de praktijk
Voor de getroffen ouders is dit opnieuw een klap in het gezicht; het bevestigt het beeld van een overheid die haar eigen regels negeert terwijl ze burgers keihard aanpakt. Het contrast tussen de hardheid van de toeslagenaffaire en de ‘zand erover’-houding bij de spreadsheets voedt het wantrouwen in de rechtsstaat.

Uber-chauffeur is toch echt ondernemer

Jarenlang steggelden de vakbond FNV en Uber over de vraag: is de chauffeur een werknemer of een ondernemer? Het Gerechtshof in Amsterdam heeft nu een duidelijk antwoord gegeven: Uber-chauffeurs zijn zelfstandig ondernemers. De rechter veegde het eerdere vonnis van de rechtbank van tafel.

Waarom? Het hof kijkt naar het totaalplaatje. Chauffeurs investeren zelf in hun auto, bepalen zelf of en wanneer ze rijden, en mogen ook voor concurrenten werken. Die vrijheid en het ondernemersrisico wegen zwaarder dan de regels die Uber oplegt. Omdat de situatie per chauffeur te veel verschilt, kan de rechter ook niet voor de hele groep in één keer beslissen dat ze werknemer zijn.

Impact in de praktijk
Dit is een enorme opsteker voor platformbedrijven en een tegenvaller voor de vakbond. Voor de chauffeurs betekent het behoud van vrijheid, maar ook dat ze zelf verantwoordelijk blijven voor hun pensioen en arbeidsongeschiktheid. De uitspraak schept duidelijkheid in de al jaren slepende discussie over schijnzelfstandigheid in de gig-economie.

DigiD in Amerikaanse handen?

Er zijn zorgen over de digitale sleutels van Nederland. Het Amerikaanse bedrijf Kyndryl wilt Solvinity overnemen, de partij die de techniek achter DigiD beheert. Experts en Kamerleden luiden de noodklok. Als een Amerikaans bedrijf de eigenaar wordt, valt onze cruciale infrastructuur mogelijk onder Amerikaanse wetgeving. In theorie kan de VS dan data opeisen of zelfs de dienstverlening stilleggen als drukmiddel.

Hoewel Kyndryl belooft dat de data veilig zijn en het management Nederlands blijft, is de politiek sceptisch. Experts roepen het kabinet op om de regie te pakken: digitale soevereiniteit – oftewel, de baas blijven over je eigen systemen – moet voorop staan.

Impact in de praktijk
DigiD is de toegangspoort tot bijna alles: van belastingaangifte tot ziekenhuisdossier. Als de controle daarover verdwijnt, raakt dat de privacy en veiligheid van iedere Nederlander. De roep om cruciale ICT in eigen (staats)hand te houden klinkt steeds luider.

Meevallers en tegenvallers voor bedrijven

Voor het bedrijfsleven was het een week van geven en nemen. Eerst het goede nieuws: de Hoge Raad heeft geoordeeld dat de fiscus jarenlang een veel te hoge rente (8%) rekende voor vennootschapsbelasting. Dat was onredelijk. De rente moet terug naar een marktconform niveau (rond de 4%). Dit slaat een gat van ruim een miljard euro in de schatkist, maar is een financiële meevaller voor bedrijven die nog geld terugkrijgen.

Daar staat een kostenstijging tegenover bij de waterschappen. Door nieuwe regels betalen bedrijven vanaf dit jaar overal meer waterschapsbelasting dan woningbezitters. Voorheen stegen de lasten voor huiseigenaren hard door de stijgende huizenprijzen (WOZ), terwijl bedrijfspanden stabiel bleven. Die scheefgroei is nu rechtgetrokken.

Impact in de praktijk
Ondernemers zien hun belastingrente dalen, maar hun lokale lasten stijgen. Voor huiseigenaren is de wijziging bij de waterschappen gunstig: de jarenlange automatische lastenverzwaring wordt hierdoor gedempt.

Bronnen

Meld je aan

En ontvang de Belastingbriefing iedere week in je mail.

Meld je aan

Voor de wekelijkse Belastingbriefing

En je bent elke week binnen 10 minuten bij met het belangrijkste belastingnieuws

Geef een reactie

Je e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *