Bommen, brandstofprijzen en een bizarre fiscale fuik

The Floris – belastingbriefing week 11
De politieke motor draait deze week op volle toeren met een opvallende ommezwaai in het zzp-beleid en flinke discussies over de stijgende brandstofprijzen. Verder zien we onverwachte wendingen voor huiseigenaren en beleggers.

The Floris Belastingbriefing - Week 11

Deze week in het kort

  • Het kabinet schrapt het grootste deel van de omstreden zzp-wet; alleen het minimum uurtarief blijft overeind.
  • De roep om accijnsverlaging op brandstof klinkt luid in de Kamer, maar premier Jetten houdt de boot nog even af.
  • Hogere inkomens profiteren mogelijk onbedoeld van meer hypotheekrenteaftrek door een nieuwe belastingkoppeling.
  • Het wetsvoorstel voor box 3 wordt verzacht, al brengt de gewenste verliesverrekening een miljardenrekening met zich mee.
  • Gemeenten krijgen na jaren wachten definitief groen licht om lokaal een leegstandsheffing in te voeren.
  • Een saillante rechtszaak laat zien hoe agressief belasting ontwijken een ondernemer zijn eigen bedrijf kan kosten.

Zzp-wet grotendeels ontmanteld

Na jaren van gepuzzel en onrust op de arbeidsmarkt gooit de kersverse minister Aartsen het roer radicaal om. Het leeuwendeel van het zzp-wetsvoorstel, dat schijnzelfstandigheid moest aanpakken, belandt in de prullenbak.

Het voorstel bleek op te veel weerstand te stuiten in de Tweede Kamer, omdat het volgens critici te weinig oog had voor echt ondernemerschap. Wat overblijft is de bescherming voor de onderkant van de markt. Verdient een zelfstandige minder dan 38 euro per uur? Dan kan diegene straks bij de rechter een dienstverband opeisen. De bewijslast draait dan om: de opdrachtgever moet maar aantonen dat de werkende écht een ondernemer is.

Voor veel zzp’ers en hun opdrachtgevers brengt dit nieuws een zucht van verlichting, omdat de angst voor boetes de markt deels verlamde. Toch is de kous daarmee nog niet af, want het ministerie broedt nu op een compleet nieuwe zzp-wet. Tot die tijd blijft de Belastingdienst wel gewoon handhaven op schijnzelfstandigheid, al probeert Den Haag de gemoederen te sussen. De boodschap luidt: zolang bedrijven het goed regelen, is er niets aan de hand.

Pijn aan de pomp leidt tot politieke druk

De oplopende spanningen in het Midden-Oosten tikken direct door in de portemonnee van de Nederlandse automobilist. Met een literprijs voor diesel die een record breekt, eist de Tweede Kamer razendsnel ingrijpen van het kabinet.

Oppositiepartijen buitelen over elkaar heen met pleidooien voor een onmiddellijke verlaging van de accijnzen en de btw op brandstof. Toch trapt het kabinet voorlopig op de rem. Premier Jetten benadrukt dat hij de situatie nauwlettend volgt, maar ziet nog geen directe aanleiding om de brandstofaccijnzen te verlagen. Eerst moet duidelijk worden of de huidige prijsstijging een tijdelijke rimpeling is of een structureel probleem.

Voor burgers en transportondernemers is het wachten op een brief waarin het kabinet mogelijke koopkrachtmaatregelen schetst. Mocht de energieprijs langdurig hoog blijven, dan raakt dat niet alleen de automobilist. De hogere kosten sijpelen dan onvermijdelijk door in de energierekening thuis en de prijzen van de dagelijkse boodschappen in de supermarkt.

Een onverwacht cadeautje voor hogere inkomens

Het klinkt bijna als een fiscale rekenfout, maar het is toch echt beleid. Door een ingewikkelde koppeling in de inkomstenbelasting stijgt de hypotheekrenteaftrek voor hogere inkomens de komende jaren mogelijk aanzienlijk.

Om de dalende inkomsten uit zorgpremies te compenseren, wil het kabinet-Jetten het belastingtarief in de tweede schijf verhogen. Omdat de hypotheekrenteaftrek voor hogere inkomens direct is vastgeklonken aan dat specifieke tarief, stijgt hun aftrek automatisch mee. Dit betekent een harde breuk met de trend van het afgelopen decennium, waarin de maximale aftrek juist stapsgewijs werd afgebouwd om de schuldenberg van huishoudens te verkleinen.

Economen trekken nu aan de bel. Een hogere belastingaftrek wakkert de vraag naar koopwoningen verder aan, wat de toch al oververhitte woningmarkt geen goed doet. Vooral starters en middeninkomens delven hierdoor sneller het onderspit. Als mogelijke oplossing wordt gesuggereerd om de aftrek definitief los te koppelen van het belastingtarief en te fixeren op een vast percentage. Dat zou de schatkist bovendien zo’n vierhonderd miljoen euro per jaar besparen.

Miljardenpuzzel rondom de nieuwe box 3

Het dossier box 3 is een politiek hoofdpijndossier dat maar niet gesloten lijkt te worden. Het huidige wetsvoorstel voor een belasting op werkelijk rendement gaat terug naar de tekentafel voor broodnodige aanpassingen en verzachtingen.

Hoewel de invoeringsdatum van 1 januari 2028 heilig blijft – elk jaar vertraging kost de staat immers 2,4 miljard euro – zoekt het kabinet naar manieren om spaarders en beleggers tegemoet te komen. Een grote wens van de Tweede Kamer is de mogelijkheid om verliezen op de beurs te verrekenen met winsten uit eerdere jaren. Op die manier voorkomen we dat mensen in een slecht beursjaar alsnog de volle mep aan belasting betalen, terwijl hun vermogen krimpt.

Het venijn zit echter in de staart. Deze wens kost de schatkist in de eerste vijf jaar ruim 3,4 miljard euro, en dat geld ligt niet zomaar op de plank. Staatssecretaris Eerenberg staat voor de lastige taak om financiële dekking te vinden en tegelijkertijd de Eerste Kamer te overtuigen, zonder dat de kwetsbare ict-systemen van de Belastingdienst compleet vastlopen. Het belasten van sparen en beleggen blijft voorlopig dus omgeven door onzekerheid.

Sluipende veranderingen in de belastingaangifte

De blauwe envelop valt weer op de mat, en de aangifte inkomstenbelasting over 2025 kent een paar gemene addertjes onder het gras waar menig belastingbetaler van op kan kijken.

De meest in het oog springende verandering draait om de algemene heffingskorting, een korting op de te betalen belasting. Tot voor kort keek de fiscus hiervoor alleen naar het inkomen uit werk. Nu tellen ook de inkomsten uit een eigen bv of dividend (box 2) en het vermogen (box 3) mee in de berekening. Voor mensen met een bescheiden maandelijks salaris maar fors spaargeld, betekent dit plotseling dat de felbegeerde heffingskorting in rap tempo verdampt.

In de praktijk kan dat zomaar een onverwachte hogere belastingaanslag van duizenden euro’s opleveren. Daarnaast kunnen beleggers dit jaar in de aangifte voor het eerst hun daadwerkelijke rendement in box 3 doorgeven. De Belastingdienst berekent dan of dit voordeliger is dan het zogeheten fictieve rendement. Wel is er een belangrijke kanttekening: bij de keuze voor het werkelijke rendement vervalt het heffingsvrije vermogen, wat de uiteindelijke belastingrekening alsnog onverwacht kan opdrijven.

Nieuwe stok achter de deur tegen leegstand

Na lang politiek getouwtrek is de kogel door de kerk. Gemeenten krijgen definitief de bevoegdheid om belasting te heffen op panden die langer dan een jaar ongebruikt leegstaan.

Terwijl de roep om woonruimte in de samenleving ongekend groot is, staan er in Nederland nog tienduizenden woningen onbenut. Een recente wet maakte de zogenaamde leegstandsheffing al mogelijk, maar door procedureel getreuzel bij het vorige kabinet liep de invoering grote vertraging op. Met de verse handtekening van de nieuwe minister van Volkshuisvesting kunnen steden en dorpen nu eindelijk beginnen met het voorbereiden van hun eigen belastingregels.

Voor gemeenten vormt de nieuwe heffing een langverwacht drukmiddel om onwillige eigenaren aan de onderhandelingstafel te dwingen. Pandeigenaren en vastgoedbeleggers moeten er rekening mee houden dat passief afwachten vanaf nu geld gaat kosten. Omdat de hoogte van de heffing niet landelijk is vastgelegd, mogen gemeenten zelf het tarief bepalen. Dit zal ongetwijfeld leiden tot grote lokale verschillen.

Catastrofale gevolgen van een fiscale fuik

Een poging om de belastingdruk tot een nulpunt te reduceren via exotische eilandroutes, kan uitlopen op een regelrechte zakelijke nachtmerrie. Dat bewijst de bizarre zaak van een succesvolle Nederlandse verkoper van sauna’s.

Door de jaren heen wist de Belastingdienst al zo’n veertig miljoen euro op te halen bij mkb’ers die via agressieve constructies hun winst naar belastingparadijzen sluisden. Deze fiscale trucjes werden vaak opgetuigd met hulp van gewiekste adviseurs. Een van de betrokken ondernemers maakte op papier zijn eigen rol zó onzichtbaar, dat zijn buitenlandse strovrouw er onlangs vandoor dreigde te gaan met de goedgevulde bankrekeningen van zijn levenswerk.

De zaak, die recent tot aan de Ondernemingskamer diende, leest als een serieuze waarschuwing voor het bedrijfsleven. De ondernemer verklaarde jarenlang stellig tegenover de fiscus en de opsporingsdienst dat hij geen eigenaar meer was, puur om belastingheffing te ontwijken. Nu hij de controle over zijn bedrijf juridisch terug eist, weigeren rechters hem opeens als eigenaar te erkennen. De fiscus waarschuwde tien jaar geleden al precies voor dit scenario. Wie zijn bedrijf op papier uit handen geeft, raakt in de praktijk soms alles kwijt.

Bronnen

Meld je aan

En ontvang de Belastingbriefing iedere week in je mail.

Meld je aan

Voor de wekelijkse Belastingbriefing

En je bent elke week binnen 10 minuten bij met het belangrijkste belastingnieuws

Geef een reactie

Je e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *