The Floris, belastingbriefing week 41
De politiek wil na jaren discussie snel duidelijkheid over vermogen. Juist die haast maakt zichtbaar hoeveel keuzes en praktisch werk nog openstaan.
Deze week in het kort
- De senaat wil de nieuwe box 3 nog voor Kerstmis behandelen.
- Banken kunnen de aangifte over 2028 niet vooraf invullen. Beleggers moeten hun winst waarschijnlijk zelf bijhouden.
- Pakketjes van buiten de EU krijgen vanaf 1 november een extra heffing en strengere aangifteregels.
- De Zelfstandigenwet stelt vanaf 2028 nieuwe voorwaarden voor zelfstandigen en hun opdrachtgevers, ook bij bestaande opdrachten.
Box 3 moet in 2028 van start met onafgemaakte systemen
Het kabinet wil vanaf 2028 in box 3 belasting heffen over winst die spaarders en beleggers echt hebben behaald. Box 3 is het deel van de inkomstenbelasting voor spaargeld en beleggingen. Bij aandelen en obligaties telt een koerswinst straks mee zodra die is verzilverd. Het eerdere voorstel rekende bij veel beleggingen ook jaarlijks af over winst die alleen op papier bestond.
Om 2028 te halen, moeten de Tweede en Eerste Kamer nog dit jaar een wijziging van het bestaande wetsvoorstel aannemen. De senaat wilde die behandeling eerder pas in januari plannen, maar een meerderheid is nu bereid vóór Kerstmis te stemmen. De marges worden volgens de staatssecretaris inmiddels in dagen gemeten. Het advies van de Raad van State wordt eind oktober verwacht. Een andere bron meldt tegelijk dat de Raad zelf heeft gewaarschuwd dat tijdige behandeling moeilijk wordt.
De uitvoering loopt achter op de politieke kalender. Banken hebben ongeveer achttien maanden nodig nadat alle regels en technische eisen vaststaan. Zij kunnen de box 3-gegevens over 2028 daarom niet vooraf in de aangifte zetten. Beleggers moeten hun aankoopprijzen, verkoopopbrengsten en winst waarschijnlijk zelf bijhouden. Vanaf 2029 kan automatische aanlevering mogelijk weer werken, als uiterlijk in de eerste helft van 2027 duidelijkheid komt. De Belastingdienst gebruikt ondertussen vrijwel alle vrije ICT-capaciteit tot 2029 voor box 3 en enkele andere wijzigingen. Daarna wacht alweer de uitbreiding richting 2030.
Ook de rekening staat open. Het FD noemt een gat van ongeveer 22 miljard euro over vijftien jaar. Een andere doorrekening spreekt van kosten die oplopen tot 20 miljard euro en een tekort van 7,7 miljard tot en met 2040. Die cijfers gaan over verschillende periodes en plannen, waardoor ze naast elkaar bestaan. Het voorstel om de vrijstelling te verlagen stuitte direct op weerstand. Het kabinet komt met een andere grens, zonder al te weten waar de vervangende opbrengst vandaan komt.
Voor één spaarder maakt die grens veel uit. Bij 50.000 euro spaargeld en 2 procent rente is het rendement 1.000 euro. Onder de eerder voorgestelde rendementsvrijstelling van 1.000 euro blijft dat bedrag buiten de heffing. Senatoren noemden daarnaast ongeveer 50.000 euro vermogen per persoon als redelijke buffer. Welke grens uiteindelijk geldt, ligt nog open.
Crypto, vreemde valuta en fysieke edelmetalen volgen voorlopig een andere route. Volgens het plan wordt hun papieren waardestijging tot 2030 jaarlijks belast. Een volledig stelsel voor alle soorten vermogen moet daarna via een nieuw wetsvoorstel komen.
Het Belastingplan zoekt tegelijk steun en geld
Het Belastingplan voor 2027 heeft nog geen meerderheid in de Tweede Kamer en evenmin in de senaat. Daar telt het kabinet met steun van JA21 en SGP nog steeds twaalf zetels te weinig. De grootste oppositiefracties stellen bovendien uiteenlopende voorwaarden.
BBB koppelt steun onder meer aan aanpassingen van de stikstofplannen, de alcoholaccijns, de btw op sierteelt en de hogere lasten voor werkenden. Pro wil die lastenverzwaring eveneens terugdraaien en meer ophalen bij vermogen en bedrijfswinsten. Het kabinet wil de belasting op werk juist gebruiken voor extra defensie-uitgaven. Die verhoging loopt volgens het FD na verloop van tijd op tot 7,8 miljard euro per jaar.
Bij box 3 ontstaat dezelfde botsing over de rekening. Een Kamermeerderheid wil laten onderzoeken of papieren schenkingen kunnen worden beperkt. Ouders schenken dan vermogen op papier aan hun kinderen, terwijl het geld feitelijk bij de ouders blijft. Dat kan later erfbelasting schelen. D66 en CDA steunen het onderzoek, de VVD verzet zich. Er is dus brede overeenstemming dat kleinere spaarders moeten worden ontzien, terwijl de partijen nog ver uit elkaar liggen over wie vervolgens betaalt.
Een buitenlands webpakket krijgt twee nieuwe drempels
Vanaf 1 november moeten bedrijven bij e-commercezendingen van buiten de EU productcodes opnemen in hun douaneaangifte. Daarmee kan de Douane een onveilig product sneller koppelen aan vergelijkbare zendingen. De verplichting geldt volgens de huidige regels ook boven een waarde van 150 euro. De verwachting is dat zij later wordt beperkt tot pakketjes van hoogstens 150 euro, al is dat nog niet officieel vastgesteld.
Daarnaast komt er een Europese afhandelingsvergoeding van 2 euro per aangifteregel, meestal een productcategorie. Sinds juli geldt voor zendingen tot en met 150 euro al 3 euro invoerrecht per regel. Een pakket met haarspelden en een jurk bevat twee regels. Daarover komt dan 6 euro invoerrecht plus 4 euro afhandelingsvergoeding.
De schaal is groot. In 2025 verwerkte de Douane 814 miljoen van zulke aangifteregels. Na de eerste heffing daalde hun aantal in juli met 34 procent en in augustus met 75 procent ten opzichte van een jaar eerder. De overheid raamt de opbrengst van de nieuwe vergoeding op 332 miljoen euro in 2027 en 742 miljoen in 2028. Na 2028 moet de Douane die vergoeding afdragen aan de Europese Commissie.
De Zelfstandigenwet legt de praktijk langs twee meetlatten
Het kabinet heeft een conceptwet gepubliceerd die duidelijker moet maken wanneer iemand als zelfstandige kan werken. De eerste toets kijkt naar de ondernemer zelf. Die moet in het lopende en vorige kalenderjaar samen minstens drie opdrachtgevers hebben, geld besteden aan voorzieningen voor ondernemersrisico’s en de bedrijfsvoering op orde hebben. Het vereiste bedrag en een deel van de precieze voorwaarden volgen later.
De tweede toets gaat over de opdracht. De zelfstandige moet vrijheid hebben bij de inrichting van het werk en voor eigen rekening en risico werken. Alleen een uurtarief zonder noemenswaardig financieel risico past daar volgens de toelichting moeilijk bij. Een afgesproken resultaat voor een vaste vergoeding past eerder. Hoe partijen echt samenwerken weegt zwaarder dan wat hun contract zegt.
Wie aan beide toetsen voldoet, heeft voor die opdracht geen arbeidsovereenkomst. Wie ergens niet aan voldoet, wordt daardoor nog niet automatisch werknemer. Dan blijven alle feiten en omstandigheden tellen. De wet verandert ook niets aan de aparte fiscale vraag of iemand ondernemer is voor inkomstenbelasting of btw. De beoogde start is 1 januari 2028, direct voor nieuwe én bestaande opdrachten. De consultatie loopt tot en met 29 oktober.
De Belastingdienst moet ook in de datakluis zoeken
Twee inwoners van Bonaire wilden weten of de Belastingdienst hen als frauderisico had geregistreerd. De Raad van State vindt dat de minister te beperkt zocht. Ook de afgeschermde datakluis met ongeveer 25 miljoen bestanden en andere systemen met fraudesignalen moeten worden doorzocht.
De uitspraak maakt het inzagerecht breder dan één bekende fraudelijst. De minister moet nieuwe besluiten nemen over de twee verzoeken. Volgens betrokkenen kan dit meer inzageverzoeken opleveren, terwijl de Belastingdienst de gevolgen nog onderzoekt.
Bronnen
De briefing van deze week is gebaseerd op de volgende berichten.
- Eerste Kamer kritisch over snelle invoering vermogenswinstbelasting
- Senaat toch bereid om tempo te maken met vermogenswinstbelasting in box 3
- ICT van Belastingdienst heeft komende jaren handen vol aan box 3
- Bij vermogenswinstbelasting box 3 per 2028 moeten belastingplichtigen aangifte dat jaar zelf invullen
- Nieuwe douaneverplichtingen voor e-commercebedrijven per 1 november
- Banken kunnen nieuwe box 3-aangifte in 2028 niet vooraf invullen
- Minderheidskabinet wacht flinke klus in de senaat
- Minder goedkoop spul, meer geld voor de Douane
- Minister moet breder zoeken naar fraudesignalen
- Internetconsultatie nieuwe Zelfstandigenwet
- Raad van State: Belastingdienst moet op zoek naar alle fraudelijsten
- Kabinet gaat toch kleine spaarder ontzien in box 3
Over deze briefing
De belastingbriefing is een wekelijkse uitgave van Stichting The Floris, een onafhankelijke groep belastingprofessionals die het publieke debat over belastingen preciezer en begrijpelijker wil maken. De briefing beschrijft wat er in Den Haag en in de rechtspraak speelt en legt uit waarom het ertoe doet. De briefing is geen fiscaal advies. Meer over Stichting The Floris.