The Floris, belastingbriefing week 37
Sommige rekeningen vallen deze week mee, terwijl de grootste nog nauwelijks op de mat ligt.
Deze week in het kort
- De nieuwe box 3 kan in de Eerste Kamer stranden.
- Een overstap naar belasting bij verkoop kost volgens verschillende ramingen tientallen miljarden. Elk jaar uitstel voegt ongeveer 3 miljard toe.
- Waterbeheer vraagt minstens twee keer zoveel geld als nu.
- De box 3-hersteloperatie kost de staat voorlopig veel minder dan de gereserveerde 16,6 miljard.
Box 3 balanceert tussen verbouwen en opnieuw beginnen
De nieuwe box 3, de belasting op spaargeld en beleggingen, kan alsnog stranden in de Eerste Kamer. BBB wil dat het kabinet het wetsvoorstel intrekt. Anders moet de senaat erover stemmen, met een reële kans op verwerping. Voor de zomer dreigde dat al, omdat ook senatoren van VVD en CDA moeite hebben met belasting over koerswinst die alleen op papier bestaat.
Het voorstel moet vanaf 2028 het werkelijke rendement belasten. Bij de meeste aandelen en cryptomunten telt een waardestijging ieder jaar mee, ook als je niets verkoopt. Voor vastgoed en aandelen in jonge bedrijven volgt de belasting pas wanneer de winst wordt verzilverd. Voor zo’n belasting bij verkoop bestaat inmiddels brede politieke steun. Het kabinet heeft alleen nog geen plan waar de hele coalitie achter staat.
De snelste route loopt via een novelle, een apart voorstel dat de bestaande wet aanpast en opnieuw langs beide Kamers moet. Om 2028 te halen, moet daar volgens stukken van Financiën voor het einde van dit jaar over zijn gestemd. De uitvoering wordt dan krap. Banken kunnen pas vanaf 2029 gegevens aanleveren, waardoor de vooraf ingevulde aangifte in 2028 wegvalt. Beleggers in crypto en vreemde valuta blijven tot 2030 in het jaarlijkse systeem voor papieren winst.
Onder de streep moet box 3 rond 9 miljard euro per jaar opleveren, ongeveer 0,6 procent van de economie. Een brede belasting bij verkoop brengt in de eerste jaren minder op. De ramingen lopen uiteen: bronnen noemen 11 tot 25 miljard euro minder inkomsten, terwijl stukken van Financiën uitkomen op 16 miljard tussen 2028 en 2035 en 22 miljard tot 2060. Ook de kosten van een jaar uitstel worden afgerond op 3 miljard euro, met in een recentere raming 3,2 miljard.
De rekening verschuift bovendien. Een spaarder betaalt dit jaar effectief 0,46 procent over het belaste vermogen, los van het belastingvrije deel. Voor beleggingen is dat maximaal 2,16 procent. Wie een rendement zoals de ruim 17 procent koerswinst van de AEX sinds januari behaalt, zou in het voorgestelde stelsel effectief 6,1 procent betalen. Succesvolle beleggers merken de verandering dus het sterkst.
De Tweede Kamer houdt alvast een uitweg voor vastgoed achter de hand. Dat deel kan als zelfstandige wet terugkomen als het hele voorstel sneuvelt. Daar ontbreekt dan wel dekking voor: binnen het huidige plan wordt die uitzondering betaald uit de jaarlijkse heffing bij andere beleggers, geraamd op ongeveer 20 miljard euro in de eerste tien jaar.
De waterrekening wordt minstens twee keer zo groot
Nederland geeft nu grofweg 11 miljard euro per jaar uit aan watermaatregelen, ongeveer 1 procent van de economie. Volgens de deltacommissaris moet dat bedrag minstens verdubbelen. Daar gaat het geld heen: waterwerken moeten worden vervangen, terwijl droogte en hevige regen de waterschappen meer werk geven.
Dat komt uiteindelijk terug op de aanslag. Onderzoek voor de Unie van Waterschappen laat zien dat de waterschapsbelasting richting 2050 mogelijk verdubbelt. Voor huishoudens en bedrijven betekent dat bij een vergelijkbare heffingsbasis ongeveer tweemaal de huidige rekening.
Meer geld lost ook niet alles op. De bollenteelt kan door verzilting volgens de deltacommissaris over ongeveer twintig jaar verdwijnen uit de huidige bollenstreek. Verder moeten er nu al ontwerpen komen voor een Rijn-Maasmonding die vaker dichtgaat als zeewater verder het land binnendringt. Zulke keuzes raken landbouw en de bereikbaarheid van de Rotterdamse haven. Investeerders kijken daarom steeds scherper of Nederland zijn bescherming op orde houdt.
Box 3-herstel valt voorlopig goedkoper uit
De hersteloperatie voor te veel betaalde box 3-belasting lijkt voorlopig goedkoper dan geraamd. Van de verwachte 1,5 miljoen aanvragen zijn er 863.600 binnen en 537.000 verwerkt; de Belastingdienst betaalde bijna 1 miljard euro terug, tegenover een reservering van 16,6 miljard.
De eindstand komt waarschijnlijk pas na 2030. Een meevaller kan volgens de begrotingsregels alleen naar de staatsschuld en is dus geen kant-en-klare dekking voor het nieuwe stelsel.
Bronnen
De briefing van deze week is gebaseerd op de volgende berichten.
- BBB: ‘Trek wetsvoorstel box 3 in’
- BBB in senaat: ‘Trek wetsvoorstel box 3 in, of we leggen hem af’
- Strijd binnen coalitie om miljarden voor box 3 nog niet gestreden
- Coalitie diep verdeeld over box 3: VVD wil snel vermogenswinstbelasting
- Kamer wil vastgoedregime box 3 achter de hand houden
- Stijgt de belasting in box 3? Ja en nee
- Deltacommissaris: ‘Investeerders zien de zeespiegel stijgen en willen weten: heeft Nederland alles wel op orde?’
- Hersteloperatie box 3 tot nu toe veel goedkoper voor de staat dan verwacht
- Belastingdruk huishoudens volgens CBS gedaald
- Wet Minimumbelasting 2024 spekt staatskas met honderden miljoenen
- Scenario’s voor loondoorbetaling bij ziekte
- Belastingdruk huishoudens gedaald sinds 2011
- Belastingdruk huishoudens een vijfde lager sinds 2011
- Minimumtaks multinationals levert Nederlandse schatkist honderden miljoenen op
- Oplopende rentes op staatsobligaties en alleen Shell pluste in rode AEX
- Vakbonden eensgezind bij protest in stromende regen: ‘Wij laten ons niet met kruimels wegsturen’
- Prejudiciële vraag HR over verlies heffingskorting box 3
- Jonge mannelijke hospita helpt de kamernood lenigen
- Kamer mist regie bij uitvoeren rapport Wennink
- Minister Vijlbrief informeert Kamer over pensioenonderwerpen
- Hogere oliewinsten, maar geen nationale overwinstbelasting
- Box 3 van jou of box 3 van mij?
- Resultaten Nederlandse hotels onder druk door btw-verhoging
- Gedupeerde ouders en ondernemers doen aangifte vanwege datakluis fiscus
- Zakelijke reiziger laat Nederland vaker links liggen
- Gemeenten hebben slecht zicht op kosten nieuwbouw, ontwikkelaars profiteren
- Geactualiseerd Box 3-besluit bevat nieuwe goedkeuringen voor belastingschulden en vruchtgebruik
- Kabinet scherpt toezicht op brievenbusfirma’s verder aan
- Aantal verblijfstoeristen blijft in Nederland op peil
Over deze briefing
De belastingbriefing is een wekelijkse uitgave van Stichting The Floris, een onafhankelijke groep belastingprofessionals die het publieke debat over belastingen preciezer en begrijpelijker wil maken. De briefing beschrijft wat er in Den Haag en in de rechtspraak speelt en legt uit waarom het ertoe doet. De briefing is geen fiscaal advies. Meer over Stichting The Floris.