The Floris – belastingbriefing week 2
We zitten in de tweede week van 2026 en de toon is gezet: de fiscus controleert strenger aan de poort, zowel bij bouwplaatsen als bij internationale geldstromen. Tegelijkertijd blijkt maar weer dat ‘leuker’ niet altijd ‘makkelijker’ is, zeker niet als technologie de regels probeert te omzeilen.
Deze week in het kort
- Inspecteurs controleren bouwbedrijven streng op schijnzelfstandigheid.
- VS bedingt uitzondering op minimumbelasting voor multinationals.
- Toeslag op pakketjes buiten de EU (Temu/Shein) loopt vertraging op.
- Huwelijk ongeldig verklaard omdat ChatGPT de wettelijke tekst vergat.
- Grote belastingherziening stagneert door politieke onrust.
Fiscus zet tanden in schijnzelfstandigheid bouw
De Belastingdienst is het jaar 2026 begonnen met een duidelijk signaal richting de bouwsector: de jacht op schijnzelfstandigheid is geopend. Inspecteurs controleren momenteel actief bij zo’n twintig bouwbedrijven of de ingehuurde zzp’ers niet eigenlijk gewoon verkapte werknemers zijn. Vorig jaar kregen tien bedrijven al de opdracht om hun werkwijze aan te passen. Doen ze dat niet, dan volgen er naheffingen.
Voor de gemiddelde lezer klinkt dit wellicht als een ver-van-mijn-bed-show, maar de impact is groot. De bouw leunt zwaar op zelfstandigen; in tien jaar tijd is het aantal zzp’ers verdubbeld naar 230.000. Als de fiscus oordeelt dat iemand onterecht als ondernemer werkt, kan de rekening voor het bouwbedrijf oplopen tot 33% van het bruto jaarbedrag.
Dit raakt de kern van hoe we in Nederland werken. Iemand is pas echt zzp’er als hij ondernemersrisico loopt, eigen investeringen doet en zelf bepaalt hoe het werk gebeurt. Is dat niet het geval, dan ziet de fiscus het als een dienstverband. De handhaving werd lang gedoogd, maar de teugels worden nu strak aangetrokken. Voorlopig zijn boetes alleen mogelijk bij grove schendingen, maar de boodschap is helder: de regels zijn niet langer vrijblijvend.
Amerikaanse uitzondering en de pakketjestaks
Terwijl Den Haag worstelt met de regels voor de eigen arbeidsmarkt, wordt er op het wereldtoneel een potje armpje drukken gespeeld om belastingmiljarden. De Verenigde Staten hebben een uitzonderingspositie bedongen bij de wereldwijde minimumbelasting voor multinationals. Het idee was simpel: elk groot bedrijf betaalt waar ook ter wereld minimaal 15% belasting. Maar de Amerikanen mogen hun belastingdruk nu op een andere manier berekenen – een gemiddelde over hun wereldwijde activiteiten in plaats van per land.
Dit klinkt als een technisch detail, maar het ondermijnt het gelijke speelveld. Amerikaanse bedrijven behouden hierdoor een concurrentievoordeel ten opzichte van Europese bedrijven, die wel aan de strengere regels moeten voldoen.
Ook dichter bij huis blijkt het belasten van internationale handel lastig. Het kabinet wilde een toeslag van €2 invoeren op pakketjes van buiten de EU (zoals van Temu of Shein) om de concurrentiepositie van Nederlandse winkeliers te beschermen. De Raad van State trapt echter op de rem. De juridische basis rammelt en claims dreigen. De ironie is zichtbaar: multinationals ontwijken de dans door diplomatieke kracht, en de goedkope pakketjesstroom blijft voorlopig ongemoeid door juridische haken en ogen.
Systeem loopt vast: van beursgedrag tot pensioen-btw
In eigen land lijkt de grote belastingherziening, waar al jaren over wordt gesproken, muurvast te zitten. Ondanks goede voornemens en stapels rapporten, blijven fundamentele wijzigingen uit. De politieke versnippering zorgt voor stilstand. Een lichtpuntje is dat pensioenfondsen – en daarmee miljoenen werknemers – opgelucht kunnen ademhalen: de staatssecretaris gaat voorlopig niet mee in een rechterlijke uitspraak dat er btw moet worden betaald over pensioenpremies.
Toch kraakt het systeem. Dat zien we bijvoorbeeld terug op de beurs. Omdat de fiscus voor de vermogensbelasting (box 3) kijkt naar de stand van zaken op 1 januari, vertonen beleggers in december massaal uitstelgedrag. Ze verkopen eind december hun stukken om ze in januari weer terug te kopen, puur om de belastingdruk te verlagen. De Amsterdamse beurs ziet hierdoor kunstmatige koersschommelingen rond de jaarwisseling.
Ook voor mensen die hoopten op teruggave van betaalde belastingrente is er slecht nieuws. De advocaat-generaal adviseert de Hoge Raad dat de 4% rente die de fiscus rekende, niet in strijd is met het eigendomsrecht. Een tegenvaller voor burgers die bezwaar maakten, maar een meevaller voor de schatkist. Het toont aan hoe complex en soms star onze belastingregels uitpakken in de praktijk.
Geen geldig huwelijk door ChatGPT-speech
Dat fiscale en juridische regels nauw luisteren, ondervond een bruidspaar in Zwolle op pijnlijke wijze. Hun huwelijk is ongeldig verklaard omdat de ambtenaar van de burgerlijke stand een door ChatGPT geschreven speech gebruikte. Hierin ontbrak de wettelijk verplichte vraag of zij elkaar aannemen tot echtgenoten en hun plichten zullen vervullen.
De rechtbank was onverbiddelijk: hoe romantisch de speech ook was, zonder de formele ‘ja-woord’ procedure is er juridisch geen huwelijk. Het is een bizarre maar leerzame anekdote. Of het nu gaat om een belastingaangifte of een trouwerij: de wet is vaak vormelijker dan we in dit digitale tijdperk zouden verwachten. Vormfouten kunnen grote gevolgen hebben, zelfs voor de mooiste dag van je leven.
Bronnen
- Dit zijn de belangrijkste belastingwijzigingen in 2026
- ‘Fiscus controleert bouwers actief op onjuiste inzet van zzp’ers’
- ‘Belastingrente van 4% niet in strijd met Europees eigendomsrecht’
- Inflatie 3,3% in 2025, vijfde jaar op rij boven de doelstelling van de ECB
- Belastingherziening stagneert in onrustig politiek klimaat
- Pensioenpremie (toch niet) belast met btw
- VS bedingen uitzonderingen op minimumbelasting multinationals
- Raad van State waarschuwt voor claims als kabinet toeslag op pakketjes van buiten de EU invoert
- ‘Lage spaarrente leidt tot collectief koopkrachtverlies’