De grote U-bocht voor de spaartaks en records op de huizenmarkt

The Floris – belastingbriefing week 9
Het was een week van grote fiscale bewegingen in Den Haag. Terwijl de minister van Financiën onverwacht op de rem trapt bij de omstreden spaartaks, zien huizenbezitters de waarde van hun woning – en daarmee de belastinggrondslag – met dubbele cijfers stijgen.

The Floris Belastingbriefing - Week 9

Deze week in het kort

  • Minister Heinen wil de nieuwe box 3-wet toch weer aanpassen na kritiek op het belasten van papieren winsten.
  • Start-ups vrezen dat talent vertrekt omdat aandelenopties onbetaalbaar worden door de nieuwe regels.
  • Recordaantal Nederlanders koopt een huis in Spanje, mede om de Nederlandse vermogenstaks te ontlopen.
  • Het coalitieakkoord kondigt een suikertaks aan en een nieuwe ‘vrijheidsbijdrage’ voor burgers.
  • De WOZ-waarde is dit jaar gemiddeld met ruim 10 procent gestegen, met uitschieters tot 20 procent.
  • De koppeling van de AOW-leeftijd aan de levensverwachting wordt waarschijnlijk verzacht.

De chaos rondom de nieuwe vermogensbelasting

Het leek in kannen en kruiken: de Tweede Kamer stemde nog maar net met frisse tegenzin in met het nieuwe belastingstelsel voor spaarders en beleggers, of de minister van Financiën trapt alweer op de rem. Minister Heinen erkent dat er ‘iets gewoon niet goed is gegaan’ en kondigt aan de wet toch te willen wijzigen. De kern van de ophef draait om het belasten van zogenoemde ‘papieren winsten’.

In het nieuwe voorstel, dat in 2028 moet ingaan, betaal je belasting over de waardestijging van bijvoorbeeld aandelen of vastgoed, zelfs als je die nog niet hebt verkocht. Dat leidt tot scheve gezichten: wat als je aandelen in 2028 meer waard worden (belasting betalen), maar in 2029 weer kelderen? Zonder goede verliesverrekening krijg je dat geld niet terug. Ook start-ups slaan alarm. Medewerkers die deels in aandelen worden betaald, zouden belasting moeten afdragen over een waarde die ze niet direct kunnen verzilveren.

De onzekerheid rondom deze plannen heeft inmiddels zichtbare gevolgen. Er is sprake van een kapitaalvlucht naar het buitenland. Een recordaantal Nederlanders kocht afgelopen jaar een woning in Spanje, waarbij makelaars aangeven dat het ontwijken van de nieuwe box 3-regels een belangrijke drijfveer is. Ondernemers en beleggers lijken eieren voor hun geld te kiezen voordat de regels definitief zijn.

Fiscale plannen van het nieuwe kabinet

Naast het dagelijkse nieuws is er deze week ook de langetermijnvisie gepresenteerd in het coalitieakkoord 2026-2030. De grote lijn? Er wordt gezocht naar een balans tussen het vestigingsklimaat voor bedrijven en de lasten voor burgers, al lijkt die balans soms precair. Zo blijft de vennootschapsbelasting voor bedrijven ongemoeid, maar krijgen burgers te maken met een nieuwe ‘vrijheidsbijdrage’, wat in de praktijk neerkomt op een lastenverzwaring.

Opvallend is de introductie van een suikertaks vanaf 2030 en de wens om het belastingstelsel te vereenvoudigen. Dat laatste is een flinke kluif, gezien de IT-problemen bij de Belastingdienst. D66 schuift Eelco Eerenberg naar voren als de nieuwe staatssecretaris Fiscaliteit. Als voormalig wethouder en afgestudeerd informaticus moet hij deze digitale en fiscale puzzel gaan leggen.

Tegelijkertijd blijkt uit recent onderzoek dat het aanpassen van regels niet altijd tot meer gedoe hoeft te leiden. Ondanks vele fiscale wijzigingen sinds 2019, zijn de administratieve lasten voor het mkb niet gestegen door de regels zelf, maar puur door hogere accountantskosten en lonen. Een kleine opsteker in een verder complex dossier.

Je huis is op papier weer fors meer waard

Goed nieuws voor wie naar zijn vermogen kijkt, maar minder nieuws voor de gemeentelijke belastingaanslag: de WOZ-waarde van woningen is opnieuw fors gestegen. De Waarderingskamer meldt een gemiddelde stijging van maar liefst 10,6 procent ten opzichte van vorig jaar. Dit cijfer is gebaseerd op de huizenprijzen van begin 2024 en loopt dus altijd iets achter op de werkelijkheid.

De verschillen in Nederland zijn enorm. In het Groningse Pekela schoten de waardes met meer dan 20 procent omhoog, terwijl de stijging in delen van Zeeland beperkt bleef tot zo’n 2 procent. Een hogere WOZ-waarde werkt door in verschillende belastingen, zoals de onroerendezaakbelasting (ozb), het eigenwoningforfait en de waterschapsbelasting.

Betekent dit dat je ook direct 10 procent meer gaat betalen? Niet per se. Gemeenten kunnen ervoor kiezen hun ozb-tarief te verlagen om de lastenstijging voor burgers te dempen. Het blijft echter even slikken als de blauwe envelop op de mat valt, want voor veel huizenbezitters stijgen de vaste lasten linksom of rechtsom mee met de markt.

Pensioenleeftijd en de prijs van een biertje

Tot slot is er nieuws dat direct raakt aan onze portemonnee en toekomstplanning. De coalitiepartijen lijken bakzeil te halen wat betreft de AOW-leeftijd. In het oorspronkelijke plan zou de pensioenleeftijd één-op-één meestijgen met de levensverwachting. Na flinke druk vanuit de oppositie is er nu een Kamermeerderheid voor een ‘verzachting’ van deze regel. Dat betekent dat we in de toekomst waarschijnlijk iets minder lang door hoeven te werken dan eerder gevreesd.

Ondertussen laat een analyse van koopkrachtcijfers een interessant beeld zien van onze consumptie. Terwijl de accijnzen op tabak de prijs van een pakje sigaretten in tien jaar tijd hebben verdubbeld (en het aantal rokers hebben doen dalen), zijn bier en ongezond eten relatief goedkoper geworden ten opzichte van ons inkomen. Een biertje is weliswaar duurder dan vroeger, maar onze lonen stegen harder. Het voedt de discussie of fiscale prikkels, zoals de aanstaande suikertaks, niet steviger moeten worden ingezet om ongezond gedrag bij te sturen.

Bronnen

Meld je aan

En ontvang de Belastingbriefing iedere week in je mail.

Meld je aan

Voor de wekelijkse Belastingbriefing

En je bent elke week binnen 10 minuten bij met het belangrijkste belastingnieuws

Geef een reactie

Je e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *