The Floris – belastingbriefing week 3
Terwijl Den Haag worstelt met complexe wetgeving voor de toekomst, rammelt het huidige stelsel aan alle kanten. Van juridisch getouwtrek over spaargeld tot lege gemeentekassen: het gaat deze week over de kloof tussen Haagse theorie en de weerbarstige praktijk.
Deze week in het kort
- Nieuwe wet voor Box 3 (2028) belast ‘papieren winst’ en oogst nu al zware kritiek.
- Huidige achterdeurtjes in vermogensbelasting worden niet meer gerepareerd.
- Gemeenten vrezen het ‘ravijnjaar’ 2026: tekorten dreigen en de OZB kan omhoog.
- Fiscus wint rechtszaak over dividendstrippen: 213 miljoen euro teruggevorderd.
- Goedkope pakketjes uit China (onder €150) worden waarschijnlijk duurder door nieuwe EU-regels.
- Opinie: Koppel het belastingvoordeel voor expats aan het leren van de Nederlandse taal.
De nieuwe vermogensbelasting lijkt nu al een juridisch moeras
Het dossier rondom spaargeld en beleggingen blijft de gemoederen in Den Haag en daarbuiten flink bezighouden. Vanaf 2028 moet er een nieuw systeem komen: de ‘Wet werkelijk rendement’. De naam klinkt sympathiek en eerlijk, maar critici waarschuwen dat we van de regen in de drup belanden. Het nieuwe voorstel wil namelijk niet alleen belasting heffen over rente die u daadwerkelijk ontvangt, maar ook over de waardestijging van uw beleggingen – zelfs als u die nog niet heeft verkocht.
Dit betekent dat u belasting betaalt over ‘papieren winst’. Stijgt uw aandelenportefeuille in waarde? Kassa voor de fiscus. Daalt de beurs een year later? Dan krijgt u dat geld niet zomaar terug. De Raad van State en diverse hoogleraren trekken nu al aan de bel: dit systeem is juridisch flinterdun en botst mogelijk met het eigendomsrecht. Het risico op nieuwe massale bezwaarprocedures, zoals we die de afgelopen jaren zagen, is levensgroot.
Ondertussen is het huidige overgangssysteem ook lek. Slimme beleggers en pandjesbazen kunnen via administratieve trucjes hun belastingdruk verlagen. De staatssecretaris erkent dat deze mazen in de wet zitten, maar gaat ze niet dichten. Zijn redenering? Het is te ingewikkeld om nu nog te repareren en in 2028 moet het nieuwe systeem toch ingaan. Voor de gewone spaarder voelt dat wrang: de grote vermogens kunnen optimaliseren, terwijl de gewone burger moet wachten op een wet die nu al rammelt.
Gemeenten stevenen af op een financieel ravijn
Misschien heeft u de term ‘ravijnjaar’ al eens voorbij horen komen. Het klinkt als een titel van een rampenfilm, maar voor gemeenten is het de realiteit van 2026. Sinds een paar jaar zijn gemeenten verantwoordelijk voor zware taken zoals de jeugdzorg. Het Rijk heeft die taken over de schutting gegooid, maar de portemonnee die erbij hoort is niet toereikend.
Het probleem is de scheve verhouding in inkomsten. Gemeenten zijn voor bijna 70% afhankelijk van geld uit Den Haag. Hun eigen inkomstenbron, de onroerendezaakbelasting (OZB), dekt slechts een fractie van de begroting. Nu het Rijk de geldkraan vanaf 2026 verder dichtdraait, dreigen er tekorten van miljarden.
Voor de burger gaat dit concreet voelbaar worden. Als gemeenten niet genoeg geld krijgen voor hun wettelijke taken, rest er maar één knop om aan te draaien: de lokale lasten. De kans is groot dat de OZB de komende jaren fors omhoog gaat, of dat voorzieningen zoals het zwembad, de bibliotheek of het onderhoud van de openbare ruimte worden versoberd. Het laat zien hoe de financiële problemen van de overheid uiteindelijk altijd op het bordje van de inwoner belanden.
Fiscus pakt miljoenen terug van slimme beleggers
Er is ook goed nieuws voor de schatkist, en daarmee voor ons allemaal. De Belastingdienst heeft een klinkende overwinning geboekt op een Canadees pensioenfonds. Het gaat om een zaak rondom ‘dividendstrippen’, een ingewikkelde term voor een ordinaire truc.
Simpel gezegd werkt het zo: buitenlandse aandeelhouders lenen hun aandelen vlak voor de dividenddatum tijdelijk uit aan een partij die wél belasting terug kan vragen. Na de uitkering gaan de aandelen weer terug en wordt de ‘winst’ (de onterechte belastingteruggave) samen gedeeld. Het pensioenfonds moet nu ruim 213 miljoen euro terugbetalen.
Deze uitspraak is belangrijk omdat het laat zien dat de fiscus steeds scherper wordt op constructies die technisch misschien net konden, maar moreel en juridisch niet deugen. Het is een signaal aan de internationale financiële wereld: de Nederlandse dividendpot is geen grabbelton meer. Voor de belastingmoraal is dit essentieel; als grote multinationals hun eerlijke deel betalen, hoeft de rekening niet eenzijdig bij de werkende Nederlander te liggen.
Nederlands leren in ruil voor belastingvoordeel?
Nederland staat bekend om zijn gunstige belastingregels voor expats, de zogeheten 30%-regeling. Hiermee hoeven kennismigranten over een deel van hun salaris geen belasting te betalen. Bedoeld om talent aan te trekken, maar in de praktijk leidt het soms tot scheve gezichten en ‘expatbubbels’ waarin integratie ver te zoeken is.
Deze week verscheen een interessant voorstel in het publieke debat: waarom koppelen we dat belastingvoordeel niet aan taalbeheersing? Het idee is simpel: je krijgt het voordeel de eerste jaren cadeau, maar wil je verlenging? Dan moet je laten zien dat je Nederlands leert.
Het is een frisse blik op fiscale prikkels. Belastingbeleid wordt vaak puur economisch bekeken, maar kan ook sociaal sturend werken. Door een financiële worst voor te houden, wordt integreren een rationele keuze in plaats van een morele verplichting. Het zou expats helpen wortelen in de samenleving, wat uiteindelijk waardevoller is dan alleen hun tijdelijke arbeidskracht. Of Den Haag dit idee oppikt is de vraag, maar het zet wel aan het denken over wat we terugvragen voor onze fiscale gastvrijheid.
Bronnen
- Wet werkelijk rendement box 3 miskent de realiteit
- Antwoorden op vragen over het artikel ‘Spaarders en woningbeleggers kunnen vermogenstaks eenvoudig ontwijken’
- Fiscus wint zaak om €213,5 mln van Canadees pensioenfonds
- ‘Het gemeentelijke belastinggebied bungelt tussen kloof en ravijn’
- Uitzondering voor VS ondergraaft minimumbelasting multinationals
- Fiscus en belastingadviseurs starten met proef invullen OWR-formulier
- Beloon expats die de Nederlandse taal leren
- Lagere accijns voor kleine bierbrouwers opnieuw ter discussie
- Belastingdienst roept nabestaanden op tijdig een machtiging IB-aangifte aan te vragen
- Besluit nationale handelingskostenvergoeding e-commerce uitgesteld