The Floris, belastingbriefing week 39
De percentages trekken de aandacht, terwijl de rekening deze week vooral verschuift via grenzen, uitzonderingen en regelingen die verdwijnen.
Deze week in het kort
- De belastinggrenzen stijgen in 2027 slechts voor 48 procent mee met de inflatie.
- Box 3 blijft politiek vastzitten, met een mogelijke tegenvaller van miljarden voor de schatkist.
- Corporaties krijgen veel extra investeringsruimte. Voor particuliere verhuurders bieden de woningplannen volgens onderzoekers weinig verlichting.
- Een jaar minder WW bespaart structureel 1,3 miljard euro en levert volgens het CPB ongeveer 8.000 extra voltijdbanen op.
- Webwinkelzendingen van buiten de EU krijgen naar verwachting vanaf november een afhandelingsvergoeding van 2 euro per productcategorie.
De stille lastenverhoging in het Belastingplan
Het Belastingplan 2027 raakt bijna iedereen met inkomen, een eigen huis of een pensioen. De tarieven zelf veranderen op veel plekken weinig. De belastingdruk loopt toch op, doordat bedragen in het stelsel slechts voor 48 procent meestijgen met de inflatie. Grenzen van belastingschijven en belastingkortingen blijven daardoor achter bij lonen en prijzen. Je kunt dus meer belasting gaan betalen zonder dat je koopkracht werkelijk is gegroeid. Alle cijfers zijn voorlopig, want de Tweede en Eerste Kamer kunnen het pakket nog aanpassen.
Ook binnen de aftrekposten lopen de verschillen verder uiteen. Wie in de hoogste schijf valt, betaalt 49,50 procent over het hoogste deel van het inkomen. Hypotheekrente en verschillende andere aftrekposten leveren maximaal 38,16 procent belastingvoordeel op. Een storting in een lijfrente, een aanvullende pensioenpot, blijft wel aftrekbaar tegen maximaal 49,50 procent. De inkomensafhankelijke bijdrage voor de zorgverzekering stijgt daarnaast met 0,17 procentpunt.
Voor startende ondernemers is de verandering veel scherper. De startersaftrek zakt op 1 januari van 2.123 euro naar 10 euro en verdwijnt in 2028 helemaal. Voor iemand die de volledige aftrek gebruikte, kan het belastbare inkomen hierdoor in één jaar maximaal 2.113 euro hoger uitvallen. Dat kan ook doorwerken in toeslagen. De mogelijkheid voor starters om investeringen sneller af te schrijven verdwijnt eveneens in 2028.
Bij hogere inkomens bevriest het kabinet de grens voor fiscaal gesteunde pensioenopbouw van 2027 tot en met 2032 op 137.800 euro. Naar schatting kunnen hierdoor in 2027 ongeveer 280.000 mensen minder pensioen opbouwen. In 2032 gaat het om 790.000 mensen. De arbeidskorting stijgt, terwijl de korting voor werkende ouders en de ouderenkorting een groot deel van die rekening dragen.
Er zijn ook verlagingen. Wie een woning koopt om te verhuren of als tweede huis, betaalt vanaf 2027 7 procent overdrachtsbelasting in plaats van 8 procent. Voor een eigen woning blijft het tarief 2 procent en voor starters die aan de voorwaarden voldoen 0 procent. Verder blijven de tarieven van de winstbelasting voor bedrijven gelijk. Onder de streep zit de beweging dus vooral in grenzen en aftrekposten.
Box 3 botst op de rekening
De politiek is het inmiddels vrij breed eens over de richting van box 3, de belasting op spaargeld en beleggingen. Winst belasten zodra iemand aandelen of andere beleggingen verkoopt krijgt steeds meer steun. Het wetsvoorstel dat nu bij de Eerste Kamer ligt, rekent voor veel bezittingen jaarlijks af over inkomsten en waardestijgingen. Ook winst die alleen op papier bestaat telt dan mee.
De botsing zit bij de overgang en bij de dekking. De goedkoopste onderzochte aanpassing kost de schatkist tot 2060 ruim 5 miljard euro, terwijl belasting op papieren winst daarin blijft bestaan. Varianten die daarvan afstappen leveren tot 2060 een gat van 22 miljard euro op. Ieder jaar vertraging na 2028 kost volgens de ramingen bovendien ongeveer 3 miljard euro, omdat de huidige regeling met een mogelijkheid om lager werkelijk rendement aan te tonen dan langer doorloopt.
Het kabinet schetst vier routes, van invoering van de bestaande wet in 2028 tot een snelle heffing op verzilverde winst voor financiële beleggingen. Voor andere bezittingen zou die laatste route pas rond 2030 gelden. Banken, verzekeraars, softwarebedrijven en de Belastingdienst zouden daarvoor in korte tijd hun systemen moeten aanpassen.
De Eerste Kamer wil binnen twee weken uitleg van zowel de minister als de staatssecretaris. De minister wil uiterlijk eind 2026 een akkoord. Ondertussen stijgt het vrijgestelde vermogen in 2027 van 59.357 euro naar 60.098 euro per persoon. Dat kleine stapje staat in schril contrast met de miljarden waarover de politiek nog verdeeld is.
Woninggeld helpt corporaties het meest
Het woningplan telt vijftig punten en moet de bouw van 100.000 huizen per jaar dichterbij brengen. Vanaf 2029 tot en met 2035 komt jaarlijks 1 miljard euro beschikbaar, onder meer voor betaalbare huur en koop. Een nieuw gebouwde middenhuurwoning krijgt 10.000 euro subsidie. Toch is het verschil tussen corporaties en private verhuurders groot.
Corporaties mogen vanaf 2028 meer rente aftrekken van hun winst. Dat scheelt de sector gezamenlijk 425 miljoen euro belasting per jaar. Volgens koepelorganisatie Aedes ontstaat daardoor 6 miljard euro extra ruimte voor nieuwbouw en verduurzaming. Voor private beleggers is het effect veel kleiner. Een onderzoeker berekende dat de subsidie van 10.000 euro het verwachte rendement op een gemiddelde middenhuurwoning met 0,36 procentpunt verhoogt. Volgens hem is dat onvoldoende om de bouw weer op gang te brengen.
De achtergrond is een krimpende huurmarkt. Het aantal huurwoningen van particuliere beleggers daalde in twee jaar met ongeveer 15 procent en circa één op de zes beleggers stopte. Institutionele partijen bouwden nog wel bij, waardoor de totale private huurvoorraad sinds juli 2024 ongeveer 2 procent kromp. De 175.000 tweede woningen zitten niet in die cijfers. De lagere overdrachtsbelasting uit het Belastingplan helpt vanaf 2027, terwijl rente, bouwkosten, huurregels en de onzekerheid over box 3 tegelijk op investeringen blijven drukken.
Een jaar minder WW levert weinig extra werk op
Het kabinet wil de maximale werkloosheidsuitkering verkorten van twee jaar naar één jaar. Daarmee wordt structureel ongeveer 1,3 miljard euro per jaar bespaard. Het plan moest mensen ook sneller aan het werk krijgen. De nieuwe berekening van het Centraal Planbureau komt uit op 0,1 procent meer gewerkte uren, ongeveer 8.000 voltijdbanen.
De minister noemt dat effect klein en toch relevant. Het CPB spreekt van een beperkt effect. Daarmee draait de discussie vooral om het karakter van de maatregel: activering van werkzoekenden of een besparing waarvan een deel naar defensie gaat. Een eerdere CPB-berekening uit 2020 voorspelde een groter effect, maar bleek een fout te bevatten.
De verkorting is voorlopig uitgesteld voor overleg met de vakbonden. Zij willen pas praten als de bezuinigingen op de sociale zekerheid van tafel zijn. De minister houdt die plannen voorlopig overeind. Er is dus wel tijd gekocht, zonder dat het politieke verschil kleiner is geworden.
Minder ambtenaren vraagt om minder regels
Het kabinet boekt op termijn 3,4 miljard euro minder uitgaven aan het rijksapparaat in. Sinds 2010 groeide het aantal rijksambtenaren met 37 procent tot 157.000. De Algemene Rekenkamer kan door het ontbreken van concrete plannen nog niet beoordelen of de besparing haalbaar is.
De korting raakt ook organisaties die beleid uitvoeren. Grote diensten, waaronder de Belastingdienst, moeten samen bijna 1 miljard euro inleveren. Agentschappen zoals gevangenissen en het KNMI leveren ongeveer een half miljard in. De Rekenkamer koppelt personeelskrimp daarom aan een politieke keuze: regels schrappen of beleid eenvoudiger maken. Anders moet een kleinere organisatie hetzelfde werk blijven doen.
Zelfs als de volledige bezuiniging lukt, liggen de uitgaven in 2031 in euro’s nog boven het niveau van 2021. Na correctie voor inflatie zijn ze wel lager. Een werkgroep moet later uitwerken hoe efficiency en minder regeldruk samen kunnen gaan.
Twee euro extra voor controle van pakketjes
Webwinkelzendingen van buiten de EU krijgen naar verwachting vanaf 1 november een afhandelingsvergoeding van 2 euro per productcategorie. Een pakket met twee paar slippers valt één keer onder de vergoeding. Komt er een T shirt bij, dan wordt dat samen 4 euro. De vergoeding geldt ongeacht de waarde en komt voor goedkope zendingen boven op de tijdelijke invoerheffing van 3 euro per productcategorie.
Sinds die heffing in juli begon, daalde de pakketstroom in augustus met 75 procent ten opzichte van een jaar eerder. De Nederlandse Douane verwerkt toch nog ruim 500.000 aangifteregels per dag. Meer dan 60 procent van de pakketjes voldoet volgens de bron niet aan Europese producteisen. De nieuwe opbrengst is bedoeld voor personeel, scantechniek en digitaal toezicht. De regeling wordt definitief als de Raad en het Europees Parlement binnen dertig dagen geen bezwaar maken.
ACM mag straks ook kleinere overnames bekijken
De Tweede Kamer wil dat de Autoriteit Consument en Markt ook overnames onder de gewone meldingsgrens kan onderzoeken. Dat kan straks als minstens één betrokken bedrijf 50 miljoen euro omzet heeft. Zo kan de toezichthouder optreden bij het opkopen van een mogelijke toekomstige concurrent of bij een lange reeks kleine overnames.
De gewone meldingsplicht gaat tegelijk omhoog naar minimaal 75 miljoen euro omzet voor elk van ten minste twee betrokken bedrijven. De Eerste Kamer moet nog instemmen.
Bronnen
De briefing van deze week is gebaseerd op de volgende berichten.
- Belastingschijven en -tarieven 2027
- Ook na nieuw woningbouwoffensief van kabinet blijft private huursector een zorgenkindje
- Eerste Kamer wil binnen twee weken duidelijkheid box 3
- Eerste Kamer eist duidelijkheid van Heinen en Eerenberg over box 3
- Eelco Heinen: ‘De box 3-discussie sleept veel te lang. Nu is het een keer klaar’
- Vijlbrief vindt effect verkorten WW ‘niet verwaarloosbaar’
- CPB: ‘Korten van WW heeft vrijwel geen effect’
- ACM krijgt meer mogelijkheden om kleinere fusies en overnames te onderzoeken
- Nieuwe EU-afhandelingsvergoeding voor e-commerce vanaf november
- Pakketjes uit China nog duurder: Europa voert extra heffing van €2 in
- Rekenkamer: snijden in Rijk vergt politieke keuzes
Over deze briefing
De belastingbriefing is een wekelijkse uitgave van Stichting The Floris, een onafhankelijke groep belastingprofessionals die het publieke debat over belastingen preciezer en begrijpelijker wil maken. De briefing beschrijft wat er in Den Haag en in de rechtspraak speelt en legt uit waarom het ertoe doet. De briefing is geen fiscaal advies. Meer over Stichting The Floris.