Van haperende rechtsstaat tot heffing op koopjes

The Floris – belastingbriefing week 49
Een week waarin de jacht op belastingfraude miljoenen oplevert, maar de opsporing zelf steken laat vallen. Terwijl Den Haag sleutelt aan de belasting op spaargeld en pakketjes uit China, kraakt de uitvoering van onze sociale zekerheid.

The Floris Belastingbriefing - Week 49

Deze week in het kort

  • Morgan Stanley betaalt 101 miljoen euro boete voor belastingtruc
  • Rechter fluit OM terug wegens fouten in fraudeonderzoeken
  • Belastingverhoging spaarders van de baan, huiseigenaren betalen iets meer
  • UWV verdubbelt wachttijd WIA-keuring naar 16 weken
  • Chinese pakketjes worden duurder door nieuwe douanetoeslag
  • Pensioenhervorming met een jaar uitgesteld naar 2028

Opsporing verliest glans, staatskas wint miljoenen

Het was een week van uitersten voor justitie en de fiscus. Aan de ene kant boekte het Openbaar Ministerie een klinkend succes: de Amerikaanse zakenbank Morgan Stanley schikte voor 101 miljoen euro wegens dividendstrippen. Dit is een truc waarbij partijen onterecht dividendbelasting terugvragen. Het is de hoogste boete ooit via een strafbeschikking en een duidelijk signaal dat belastingontduiking hard wordt aangepakt.

Toch is er geen reden tot onverdeeld juichen. In twee andere grote fraudezaken, waaronder de mondkapjesaffaire rond Sywert van Lienden, kreeg het OM er namelijk flink van langs. De rechter oordeelde dat er fundamentele fouten zijn gemaakt, zoals het schenden van het verschoningsrecht van advocaten. E-mails die vertrouwelijk hadden moeten blijven, belandden toch bij de opsporing.

Voor de gemiddelde burger lijkt dit een ver-van-mijn-bed-show, maar het raakt de kern van onze rechtsstaat. Terwijl de jacht op grote belastingfraudeurs loont, toont de praktijk hoe kwetsbaar de regels zijn die ons moeten beschermen tegen een overijverige overheid. Het vertrouwen in een eerlijke rechtsgang staat hierdoor op het spel.

Vermogensbelasting blijft de gemoederen bezighouden

In Den Haag is de kogel door de kerk: de geplande belastingverhoging voor spaarders en beleggers in box 3 gaat niet door. Een Kamermeerderheid vond de plannen onrechtvaardig, mede omdat ze vreesden dat particuliere beleggers massaal hun huurwoningen zouden verkopen. De rekening wordt nu elders neergelegd. De ‘Wet Hillen’, een voordeel voor mensen die hun hypotheek (bijna) volledig hebben afgelost, wordt sneller afgebouwd.

Dit politieke getouwtrek staat in schril contrast met de visie van topeconoom Gabriel Zucman. In een interview pleit hij deze week voor een wereldwijde minimumbelasting voor miljardairs. Volgens Zucman betalen de allerrijksten verhoudingsgewijs veel minder belasting dan de gewone burger, wat leidt tot maatschappelijke onrust. Zijn voorstel: een minimumtarief van 2% op vermogen.

Wat betekent dit concreet? Voor de Nederlandse huizenbezitter met een afgelost huis vallen de maandlasten straks iets hoger uit. Beleggers halen opgelucht adem, al blijft het fiscale beleid rondom vermogen een zwalkend schip. De discussie over eerlijk delen, zoals Zucman die aanzwengelt, zal voorlopig nog wel even aan de koffietafel en in de formatiekamers gevoerd worden.

Sociale zekerheid kraakt in zijn voegen

De problemen bij uitkeringsinstantie UWV zijn groter dan gedacht. De Algemene Rekenkamer oordeelde deze week vernietigend over de uitvoering van de WIA, de uitkering voor arbeidsongeschikten. Jarenlang zijn er tienduizenden uitkeringen verkeerd vastgesteld door fouten in de systemen en een gebrek aan controle. Zowel het ministerie als het UWV hadden een ‘blinde vlek’ voor de signalen.

De reactie van het UWV laat zien hoe diep de crisis is: de beslistermijn voor WIA-aanvragen wordt tijdelijk verdubbeld van acht naar zestien weken. Er is simpelweg te veel werk en er zijn te weinig artsen.

Voor tienduizenden kwetsbare mensen betekent dit extra onzekerheid. Wie ziek thuiszit en wacht op een keuring, moet nu nog langer in spanning afwachten waar hij of zij financieel aan toe is. Het vertrouwen in het sociale vangnet loopt hierdoor opnieuw een flinke deuk op.

Het einde van gratis en goedkoop online

Wie graag goedkope gadgets bestelt bij Chinese webshops als AliExpress of Temu, moet vanaf 2026 rekening houden met extra kosten. Het kabinet wil een toeslag van 2 euro per pakketje invoeren. Omdat veel bestellingen uit meerdere pakketjes bestaan, kan dit gemiddeld zo’n 6 euro duurder uitvallen. De douane kan de enorme stroom pakketjes namelijk niet meer aan en wil met deze ‘handling fee’ de kosten dekken.

Ook op het digitale vlak dreigen prijsstijgingen. De Europese Commissie heeft de deur opengezet voor btw-heffing op ‘gratis’ diensten van social media zoals Facebook en Instagram. Het idee is dat u betaalt met uw data, en dat vertegenwoordigt een waarde waarover belasting betaald moet worden.

De tijd van onbeperkt gratis of spotgoedkoop consumeren lijkt hiermee voorbij. Of het nu gaat om een telefoonhoesje uit China of het scrollen door uw tijdlijn: de overheid wil grip krijgen op deze stromen. Uiteindelijk zullen techbedrijven en webshops deze kosten waarschijnlijk doorberekenen aan u als consument.

Mobiliteit en duurzaamheid zoeken balans

De verduurzaming van Nederland moet eerlijker, zo waarschuwt de Raad voor de leefomgeving en infrastructuur. Subsidies voor zonnepanelen of elektrische auto’s komen nu vaak terecht bij mensen die het toch al breed hebben, terwijl de lagere inkomens achterblijven met een hoge energierekening. De Raad pleit voor een ‘duurzaamheidsheffing’ op vervuiling, waarvan de opbrengst wordt teruggegeven aan de burger.

Op de automarkt is de fiscale onrust direct zichtbaar. In november piekte de verkoop van elektrische auto’s, omdat kopers nog snel wilden profiteren van gunstige regels voordat de bijtelling omhoog zou gaan. Ondertussen heeft de politiek besloten om privjets zwaarder te gaan belasten met een speciale vliegbelasting.

Voor de burger is de boodschap dubbel. Enerzijds wordt vervuilend gedrag (zoals vliegen met een privéjet) duurder, anderzijds wordt elektrisch rijden minder zwaar gesubsidieerd dan voorheen. De grote uitdaging blijft om iedereen mee te krijgen in de transitie, zonder dat de portemonnee van de gewone man onnodig wordt geraakt.

Haagse vergezichten en pensioenuitstel

Terwijl er in Den Haag nog druk wordt geformeerd, lichten D66 en CDA vast een tipje van de sluier op over hun fiscale wensen. In een gezamenlijk stuk pleiten zij voor een hervorming van het belastingstelsel: arbeid moet minder zwaar belast worden, en vermogen en vervuiling juist zwaarder. Een heet hangijzer als de hypotheekrenteaftrek wordt daarbij niet geschuwd; die zou verder afgebouwd moeten worden.

Ondertussen hebben pensioenfondsen meer lucht gekregen. De deadline voor de overstap naar het nieuwe pensioenstelsel is met een jaar uitgesteld tot 1 januari 2028. Dit moet chaos voorkomen en zorgen voor een zorgvuldige overgang.

Voorlopig blijft het bij plannen en uitstel. Maar de richting is duidelijk: de politiek zoekt naar manieren om het systeem eenvoudiger en toekomstbestendiger te maken. Voor werknemers en gepensioneerden betekent het uitstel vooral dat er voorlopig nog even niets verandert aan hun pensioenopbouw, wat in onzekere tijden ook als een geruststelling kan voelen.

Bronnen

Meld je aan

En ontvang de Belastingbriefing iedere week in je mail.

Meld je aan

Voor de wekelijkse Belastingbriefing

En je bent elke week binnen 10 minuten bij met het belangrijkste belastingnieuws

Geef een reactie

Je e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *